W roku 2009 rynek olejów smarowych na całym świecie odczuł dotkliwie skutki załamania światowej gospodarki. Według rozmaitych szacunków światowy rynek olejów smarowych mógł skurczyć się w pierwszym kwartale 2009 o 20 do 40 proc. w zależności od rodzaju produktów i regionu. W pozostałych kwartałach światowy rynek pozostawał na dość stabilnym poziomie.

Eksperci z firmy Fuchs szacują, że globalny rynek mógł skurczyć się o kilkanaście procent. Oznaczałoby to, iż w 2009 roku świat skonsumował nieco ponad 30 milionów ton środków smarowych, co jest równoznaczne ze spadkiem do poziomów rynku sprzed 1970 roku.

Światowa recesja oddziałuje także na pojawienie się nowych tendencji oraz katalizuje procesy już zachodzące na rynku olejowym. Jednym z takich procesów jest przesuwanie się popytu na oleje smarowe z regionów o wysokim stopniu rozwoju gospodarczego w kierunku obszarów sielnie rozwijających się, takich jak region Azji i Pacyfiku. Innym procesem jest postępująca specjalizacja, która w wyniku recesji może przyśpieszyć z racji tego, iż park maszynowy oraz samochodowy będzie wymieniany rzadziej, co również oznacza zwiększenie dbałości o jego stan, na co znaczący wpływ ma także dobór optymalnego środka smarowego.

Na europejskim rynku olejów smarowych widać wyraźny podział pokrywający się mniej więcej z podziałem politycznym sprzed 1989 roku. W krajach Europy zachodniej względnie nasycony rynek olejowy ma tendencje do kurczenia się, gdyż rozwój technologiczny umożliwił tam wydłużanie przebiegów między wymianami, zaś rynek w znacznie większym stopniu jest nasycony nowocześniejszymi i skuteczniejszymi produktami, których wyższa cena jest kompensowana m.in. zwiększona efektywnością energetyczną i trwałością, co oznacza lepszą ochronę w dłuższym okresie czasu. Cechą charakterystyczną w tej części Europy jest zatem to, iż generalnie wzrostowi PKB nie towarzyszy już wzrost masy sprzedawanych środków smarnych.

Rynki krajów tej części kontynentu dość mocno ucierpiały z powodu recesji. Dla przykładu niemiecki rynek olejów smarowych skurczył się w pierwszym kwartale 2009 o 35%, a Hiszpanii o 30%. Rynek francuski osiągnął natomiast na koniec 2009 roku wynik około 600 000 ton, co stanowi spadek o ponad 12% w stosunku do poziomów z roku poprzedniego.

Z kolei Europa wschodnia i środkowa, w znacznej mierze dzięki silnemu procesowi industrializacji i unowocześniania gospodarek, w dłuższym okresie powinna wykazywać wzrostowy trend konsumpcji olejów smarowych silnie skorelowany ze wzrostem PKB w tych krajach. Jednak i w tej części Europy spowolnienie gospodarcze było wyraźnie odczuwalne. Szacuje się np., że w Rosji rynek mógł się w ostatnim roku skurczyć nawet o jedną czwartą.

Jednym z ciekawszych wyzwań, przed jakimi stoi europejska branża olejowa, jest wprowadzanie na coraz szerszą skalę biopaliw. Kwestia ta jest szczególnie interesującym tematem, gdyż wiele wskazuje na to, iż biopaliwa przyczyniają się do niekorzystnych zjawisk wpływających na smarowanie układów napędowych.

Trwają intensywne prace branży olejowej i motoryzacyjnej zmierzające do dokładnego rozpoznania zagrożeń i znalezienia rozwiązań, które będą w stanie się im przeciwstawić. Ostrożne szacunki mówią jednak o tym, iż najprawdopodobniej wzrost konsumpcji biopaliw (w szczególności biodiesla) będzie czynnikiem oddziaływującym ku wzrostowi konsumpcji olejów smarowych, zwłaszcza przy wyższych zawartościach biokomponentów. Wiązać będzie się to w pierwszym rzędzie z koniecznością częstszej wymiany oleju, gdyż układ będzie miał tendencję do szybszego zanieczyszczania się (m.in. na skutek rozcieńczania oleju silnikowego przez powstające w nim gazy). Zjawisku temu powszechnie stosowane obecnie oleje silnikowe nie byłyby w stanie przeciwdziałać w tak samo efektywny sposób jak ma to miejsce w przypadku klasycznych paliw. Jest zatem prawdopodobne, że na rynku upowszechnią się dedykowane oleje silnikowe z przeznaczeniem do stosowania razem z biopaliwami. W przypadku biodiesla (B-5) już obecnie pojawiły się dodatkowe wymogi w nowych wytycznych do testowania olejów silnikowych opracowywanych przez Europejskie Stowarzyszenie Producentów Pojazdów (ACEA) uwzględniające wpływ biokomponentów. Wiele wskazuje na to, iż dalszy wzrost ich zawartości w paliwach postawi branżę olejową i motoryzacyjną przed jeszcze trudniejszymi wyzwaniami.

Jak na powyższym tle wyglądają wyniki krajowej branży producentów i importerów olejów smarowych? Pod koniec marca Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego opublikuje swój roczny raport Przemysł i Handel Naftowy 2009, w którym, poza informacjami o rynku paliw, zawarte zostały także dane o krajowym rynku olejów smarowych w 2009 roku. (e-petrol.pl)


Źródło: POPiHN.